Dalende metaalprijzen: brandstof voor transitie of voor meer ontginning?

- Door Bart Carlier-

©India.com

Log en niet in staat om van koers te wijzigen. Als het dat doet, dan tergend traag. Zo zou je het huidige economisch-financiële systeem van vandaag kunnen beschrijven. Termen als dematerialisatie, recyclage-economie en duurzaamheid rijzen al jaren de pan uit. Het worden vervolgens containerbegrippen en verdwijnen in de laadruimte van de gigantische tanker. We stevenen af op een uitputting van onze grondstoffen terwijl de barometer stijgt. Schipbreuk dreigt.

Als een motor die blijft draaien, blijven passagiers verwoed hun geld verwedden in de speelzalen  van het schip. Prijzen, naar omhoog en naar omlaag, dansen op de tonen van de vioolpartij die de passagiers ten slotte in een roes van winst en verlies naar het eindspel begeleidt.

Deze eerder pessimistische visie doet echter afbreuk aan alle transitiebewegingen die volop aan de gang zijn. Deze stroom van nieuwe ideeën en alternatieven stopt niet meer en brengt de tanker langzaamaan in nieuw vaarwater.

Het meerzijdige karakter van de transitie is cruciaal. We hebben nood aan nieuwe modellen en systemen, weg van het huidige nefaste consumptie dogma. Deze radicale omschakeling gaat hand in hand met een transitie die van binnenuit gedragen wordt en aanwezig is in elk individu, bedrijf, regering, ect. 

Verandering van binnenuit vereist een grondig begrip van het huidig systeem. Daarom is het ook voor CATAPA belangrijk om te blijven focussen op de grondstoffenproblematiek binnen de huidige financieel-economische context. 

De prijs van goud wordt in dit werk maar in beperkt mate besproken aangezien deze niet gelijk loopt met de rest van de metalen. Dit tegendraads edelmetaal heeft enkele opmerkelijke eigenschappen. Eerst en vooral: het vereist een smerig proces om het uit de grond te halen. Een proces dat zelfs vuiler is dan zijn soortgenoten. Dit komt onder andere door het gebruik van cyanide. Daarnaast is het ook op economisch vlak een eigenzinnig metaal. Denk maar aan de periode tussen 2008 en 2011. De halve wereld was in een economische en financiële crisis verzeild geraakt. Economieën vertraagden en even werd er gevreesd voor een totale instorting van het huidige financiële systeem. Op zo'n moment voelt goud (lees: de waarde ervan) zich als een vis in het water. In economisch onzekere tijden grijpen mensen terug naar zekerheden. Goud is zo'n zekerheid. De goudprijs heeft het afgelopen jaar een inhaalmanoeuvre gemaakt, terwijl de rest van de metalen maar niet uit het slop raakte. Zilver vormt hierop een uitzondering.

Doorheen dit werk bekijken we ook, in beperkte mate, de gevolgen voor Colombia en zijn toekomstige mijnbouwproject La Colosa in Cajamarca (stad in het departement Tolima). Deze mijn zou de grootste open pit goudmijn van de Noordelijke Andes worden. CATAPA steunt twee Colombiaanse partner-organisaties die mee het sociale verzet in de regio coördineren en ondersteunen.

In laatste instantie geven we een opsomming van de positieve en negatieve gevolgen van een dalende grondstoffenprijs. We doen dit steeds vanuit het oogpunt van een broodnodige transitie naar een duurzaam grondstoffenbeleid.

-LEES HIER HET VOLLEDIGE PAPER-